Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń buıryǵy №111

2015 jylǵy 20 aqpan,  Astana qalasy Elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵyn uıymdastyrý jáne onyń jumys isteýi, sondaı-aq osy naryqta qyzmet kórsetý qaǵıdalaryn bekitý týraly «Elektr energetıkasy týraly» 2004 jylǵy 9 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 5-babynyń 13) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵyn uıymdastyrý jáne onyń jumys isteýi, sondaı-aq osy naryqta qyzmet kórsetý qaǵıdalaryn bekitilsin. 1. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń Elektr energetıkasy departamenti Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen: 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýden ótkennen keıin kúntizbelik on kún ishinde merzimdi baspasóz basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberilýin; 3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń resmı ınternet-resýrsynda jáne memlekettik organdardyń ıntranet-portalynda ornalastyrýyn; 4) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin on jumys kúni ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstrliginiń Zań qyzmeti departamentine osy tarmaqtyń 2) jáne 3) tarmaqshalarymen kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetterdi usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka vıse-mınıstrine júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınıstr V.ShKOLNIK Qazaqstan Respýblıkasy Energetıka mınıstriniń 2015 jylǵy 20 aqpandaǵy №111 buıryǵymen bekitilgen Elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵyn uıymdastyrý jáne onyń jumys isteýi, sondaı-aq osy naryqta qyzmet kórsetý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Osy Elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵyn uıymdastyrý jáne onyń jumys isteýi, sondaı-aq osy naryqta qyzmet kórsetý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Elektr energetıkasy týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2004 jylǵy 9 shildedegi Zańyna (budan ári – Zań) sáıkes ázirlendi jáne elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵyn uıymdastyrý jáne onyń jumys isteýi, sondaı-aq osy naryqta qyzmet kórsetý tártibin aıqyndaıdy. 2. Osy Qaǵıdalarda mynadaı uǵymdar men anyqtamalar paıdalanylady: 1) esep aıyrysý kezeńi – elektrmen jabdyqtaý shartynda aıqyndalatyn, kórsetilgen qyzmetter jáne (nemese) elektr energııasyn jetkizgeni úshin esep aıyrysý júrgiziletin ýaqyt bóligi; 2) naqty teńgerim – elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵyndaǵy sýbektilerdiń esep aıyrysý kezeńinde jetkizgen jáne tutynǵan elektr energııasy kóleminiń ataýly bólinýin belgileıtin, óńirlik deńgeıdegi elektr jelilerin paıdalanatyn energııa berýshi uıym jasaǵan qujat; 3) óndirý kestesi – energııa óndirýshi uıymnyń elektr energııasyn óndirýiniń táýliktik teńgerimi; 4) óńirlik deńgeıdegi elektr jelileri – óńirlik deńgeıdegi elektr jelilerin paıdalanatyn energııa berýshi uıymnyń, ne basqa jeliniń menshik ıesi – elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵy sýbektileriniń teńgeriminde turǵan elektr energııasyn berýge jáne (nemese) taratýǵa arnalǵan shaǵyn stansııalardyń, taratý qurylǵylarynyń jáne olardy jalǵastyratyn elektr berý jelileriniń jıyntyǵy; 5) tehnıkalyq sharttar – elektr jelilerine qosýdy oryndaý úshin qajetti tehnıkalyq talaptar; 6) elektrmen jabdyqtaý sharty – elektrmen jabdyqtaýshy uıym tutynýshyǵa jalǵastyrylǵan jeli arqyly energııa berýge mindettenetin, al tutynýshy alǵan elektr energııasyna aqy tóleýge, sondaı-aq ony tutynýdyń shartta kózdelgen rejımin saqtaýǵa, óziniń qaramaǵyndaǵy elektr jelilerin paıdalaný qaýipsizdigin jáne elektr energııasyn tutynýymen baılanysty olar paıdalanatyn aspaptar men jabdyqtardyń jaramdylyǵyn qamtamasyz etýge mindettenetin kelisim. Osy Qaǵıdalarda paıdalanylatyn ózge de uǵymdar men termınder Qazaqstan Respýblıkasynyń elektr energetıkasy salasyndaǵy zańnamaǵa sáıkes qoldanylady. 2. Elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵyn uıymdastyrý jáne osy naryqta qyzmet kórsetý tártibi 1-paragraf. Energııa óndirýshi uıymdardyń elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵyna qatysýy 3. Energııa óndirýshi uıymdar elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵynda ımporttalatyn energııany óndiredi jáne satady, sondaı-aq jasalǵan sharttarǵa sáıkes jetkizedi. 4. Energııa óndirýshi uıymdar elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵynda óz qyzmetin júzege asyrý prosesinde júıelik operator bekitken elektr energııasyn óndirý-tutyný táýlik kestesin (budan ári – táýlik kestesi) saqtaıdy. 2-paragraf. Energııa berýshi uıymdardyń elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵyna qatysýy 5. Energııa berýshi uıymdar elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵynda elektr energııasyn elektr jeliler arqyly sharttyq talaptarda berý boıynsha qyzmet kórsetedi. 6. Energııa berýshi uıymdar elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵynda óz qyzmetin júzege asyrý prosesinde: 1) elektr energııasyn elektr jelilerine qyzmet kórsetý arqyly aıdaý jáne berý kóleminiń esebin júrgizedi; 2) kommersııalyq esepke alý aspaptarynyń kórsetkishterin alýdy júzege asyrady, qyzmet kórsetiletin jelilerge qosylǵan barlyq bólshek tutynýshylardyń tutyný kólemin aıqyndaıdy jáne osy aqparatty óńirlik elektr jelilerin paıdalanatyn energııamen jabdyqtaýshy uıymdar men energııa berýshi uıymdarǵa beredi; 3) ózderiniń jelileri boıynsha beriletin elektr energııasynyń sapasyn qamtamasyz etedi jáne baqylaıdy; 4) Qazaqstan Respýblıkasynyń elektr energetıkasy salasyndaǵy zańnamasyna sáıkes jasalǵan sharttar men belgilengen talaptarǵa sáıkes elektr energııasyn berý senimdiligin qamtamasyz etedi; 5) qyzmet kórsetý jelilerine jáne sharýashylyq muqtajdyqtaryna berý kezindegi elektr energııasynyń tehnologııalyq shyǵyndaryn jabý úshin elektr energııasyn satyp alýdy júrgizedi; 6) óz jelilerine elektr jelilerin jáne tutynýshylar qondyrǵylaryn qosýǵa arnalǵan tehnıkalyq sharttardy berýdi júzege asyrady; 7) elektr energııasyn berýdi toqtatý (shekteý) jónindegi is-sharalardy júzege asyrady. 7. О́ńirlik deńgeıdegi elektr jelilerin paıdalanatyn energııa berýshi uıymdar osy Qaǵıdalardyń 5-tarmaǵynda atalǵandarǵa qosymsha: 1) elektr energııasyn satyp alý-satý úshin jasalǵan sharttar men ony berý sharttary týraly derekqor qalyptastyrady; 2) elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵy sýbektileriniń elektr energııasyn jetkizý men tutynýynyń naqty teńgerimin jasaıdy; 3) tutynýshylar málimdegen elektr energııasy kólemin berýdiń tehnıkalyq múmkindikterin jáne olardyń kommersııalyq esepke alý júıeleriniń Qazaqstan Respýblıkasynyń elektr energetıkasy salasyndaǵy zańnamasyna sáıkes belgilengen talaptaryna sáıkestigin qaraıdy; 4) óńirdiń elektr jelileriniń perspektıvalyq damý josparyn ázirleıdi jáne olardyń negizinde óńirlik deńgeıdegi elektr jelilerin josparly damytýdy júzege asyrady; 5) energııamen jabdyqtaýshy uıymnyń qyzmetin elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵynda toqtatý nemese olardyń bólshek tutynýshylardy elektrmen jabdyqtaýdy toqtatý faktilerin anyqtaıdy jáne ol týraly elektr energııasyn kepildikpen jetkizýshige habarlaıdy. 8. Energııa berýshi uıymnyń elektr energııasyn berýdi toqtatýyna (shekteýine) jol berilmeıdi, mynalardan basqa: 1) biryńǵaı elektr energetıkalyq júıedegi avarııalyq buzýshylyqtardyń aldyn alýdy, oqshaýlaýdy jáne joıýdy; 2) elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵy sýbektileriniń jasalǵan energııamen jabdyqtaý sharttaryna sáıkes elektr energııasyn berý úshin aqy tóleý talaptaryn buzýyn; 3) energııamen jabdyqtaýshy uıymnyń ótinimi boıynsha tutynýshylarmen jasalǵan energııamen jabdyqtaý sharttaryna sáıkes tutynǵan elektr energııasy úshin aqy tóleý sharttaryn buzýyn qospaǵanda. 3-paragraf. Energııa jabdyqtaýshy uıymdardyń jáne tutynýshylardyń elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵyna qatysýy 9. Energııamen jabdyqtaýshy uıymdar elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵynda energııa óndirýshi jáne (nemese) energııa berýshi uıymdardan elektr energııasyn satyp alady jáne ony energııamen jabdyqtaý sharttaryna sáıkes tutynýshylarǵa satady. 10. Energııamen jabdyqtaýshy uıymdar elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵynda óz qyzmetin júzege asyrý prosesinde: 1) jasalǵan sharttarǵa sáıkes jetkizý-tutyný rejımderin júrgizý boıynsha energııa berýshi uıymdardyń jedel ókimderin oryndaıdy; 2) energııa berýshi uıymdarmen elektr energııasyn satyp alý-satýǵa jáne elektr energııasyn berý jónindegi qyzmetter kórsetýge jasalǵan sharttar boıynsha elektr energııasyn jetkizý-tutynýdyń táýliktik kestesin beredi; 3) tutynýshylarǵa elektr energııasyn berýge energııa berýshi uıymdarmen sharttar jasasady; 4) energııa berýshi uıymdardyń elektr energııasyn berý jónindegi qyzmetterine aqy tóleıdi. 11. Energııamen jabdyqtaýshy uıymnyń qyzmet kórsetý aımaǵy olar jasasqan energııamen jabdyqtaý sharttaryna sáıkes jelilerine tutynýshylar qosylǵan energııa berýshi uıymdar jelileriniń shekarasymen aıqyndalady. 12. Elektr energııasyn kepildikpen jetkizýshi energııamen jabdyqtaýshy uıymdar ishinen aıqyndalady, onyń tutynýshylar quramynda jaýapkershilik aımaǵyna sáıkes basqa da energııamen jabdyqtaýshy uıymdarmen salystyrǵanda turmystyq tutynýshylardyń kóp bóligi bolady. 13. Energııa berýshi uıymnyń jedel-dıspetcherlik basqarmasynyń áreketi taralatyn aýmaq jáne energııamen jabdyqtaýshy uıymdarmen elektr energııasyn berýge jasalǵan sharttarǵa sáıkes energııa berýshi uıymnyń elektr jelileri arqyly elektr energııasyn alatyn barlyq tutynýshylar elektr energııasyn kepildikpen jetkizýshilerdiń jaýapkershilik aımaǵy bolyp tabylady. 14. Elektr energııasyn kepildikpen jetkizýshiler men tutynýshylar arasynda energııamen jabdyqtaý sharttary Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyq zańnamaǵa sáıkes jasalady. 15. Energııamen jabdyqtaýshy uıym energııamen jabdyqtaý sharttaryn buzǵan kezde óz tutynýshylary men energııa berýshi uıymdarǵa jáne elektr energııasyn kepildikpen jetkizýshige elektrmen jabdyqtaýdyń tıisti sharttardy buzý týraly jazbasha (eger shart jazbasha nysanda jasalsa) nemese elektrmen jabdyqtaý qyzmettik tóleý shottarynda tıisti aqparatty ornalastyra otyryp, buqaralyq aqparat quraldary arqyly, sondaı-aq monopolııaǵa qarsy organǵa (eger energııamen jabdyqtaýshy uıym basym nemese monopolııalyq oryn alatyn, naryq sýbektileriniń memlekettik naryǵyna engizilse) kúntizbelik eki aı buryn habarlaıdy. 16. Energııamen jabdyqtaýshy uıymdarmen energııamen jabdyqtaý sharttaryn jasasýǵa nıet bildirgen jáne tıisti energııa jabdyqtaýshy uıymdarmen elektrmen jabdyqtaý shartyn buzý týraly habardar bolǵan tutynýshylar shartty buzý týraly habarlamany (eger shart jazbasha nysanda jasalsa) alǵan nemese habarlandyrý buqaralyq aqparat quraldary jarııalanǵan sátten bastap bir aı ishinde energııamen jabdyqtaýshy bógde uıymǵa (budan ári – jańa energııamen jabdyqtaýshy uıym) ótinishpen júginedi. 17. Jańa energııamen jabdyqtaýshy jańa uıym energııamen jabdyqtaý shartyn (nemese burynǵy energııamen jabdyqtaý sharty boıynsha quqyqtar men mindettemelerge kóshý týraly kelisim): 1) burynǵy elektrmen jabdyqtaýshy uıymda energııamen jabdyqtaý shartyn jasaý úshin qajetti, sáıkes tutynýshynyń qujattarynyń tolyq paketi bolǵan jaǵdaıda; 2) qoldanysy toqtaǵan sátte burynǵy energııamen jabdyqtaýshy uıymmen energııamen jabdyqtaý shartynyń talaptaryn tutynýshylar saqtaǵan jaǵdaıda jasaıdy. 18. Burynǵy energııamen jabdyqtaýshy uıymmen elektrmen jabdyqtaý shartyn buzý týraly habarlamany alǵan nemese habarlandyrý jarııalanǵan sátten bastap bir aı ishinde energııamen jabdyqtaý shartyn jasasý týraly tutynýshynyń ótinishi bolmaǵan jaǵdaıda, jańa energııamen jabdyqtaýshy uıym tutynýshyǵa energııamen jabdyqtaý boıynsha qyzmetterdi odan ári alý nıetin bildirgen jaǵdaıda energııamen jabdyqtaý shartyn jasasý qajettiligi týraly jazbasha habarlamany jiberedi. 19. Habarlamany alǵan sátten bastap bir aı ótken soń tutynýshynyń elektrmen jabdyqtaý shartyn jasasý týraly ótinishi bolmaǵan kezde jańa energııamen jabdyqtaýshy uıym burynǵy energııamen jabdyqtaýshy uıym tutynýshysyna elektr energııasyn berýdi toqtady. 20. Jańa energııamen jabdyqtaýshy uıym burynǵy energııamen jabdyqtaýshy uıymnyń ókilderimen kommersııalyq esepke alý aspaptarynyń kórsetkishterin jazyp alýdy júrgizedi jáne úsh jaqty qabyldap alý-tapsyrý aktisin jasaıdy, oǵan energııa jabdyqtaýshy uıymnyń beretin jáne alatyn ókilderi men tutynýshylary qol qoıady. Bul tapsyrý-qabyldap alý aktisi taraptardyń ózara esep aıyrysýy úshin negiz bolady. Tapsyrý-qabyldap alý aktisine sáıkes burynǵy energııamen jabdyqtaýshy uıym túpkilikti eseptesý úshin tutynýshyǵa shot beredi. 21. Tapsyrý-qabyldap alý aktisiniń kóshirmesi elektr energııasynyń teńgerimin jasaý úshin energııa berýshi uıymǵa beriledi. 22. Elektr energııasyn tutynýshylar elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵynda: 1) jasasqan sharttardyń talaptaryna sáıkes elektr energııasyn alady jáne tutynady; 2) Qazaqstan Respýblıkasynyń elektr energetıkasy salasyndaǵy zańnamasyna sáıkes belgilengen tártippen esepke alý júıesiniń saralanǵan tarıfteri boıynsha elektr energııasyn tutyný úshin tólem júrgizedi; 3) tutynýshynyń menshigindegi elektr qondyrǵylary men elektr energııasynyń kommersııalyq esepke alý aspaptaryn tıisti tehnıkalyq kúıde ustaıdy; 4) turmystyq tutynýshylardy qospaǵanda, elektrmen jabdyqtaý shartynda belgilengen elektr tutyný rejımin saqtaıdy; 5) energııamen jabdyqtaýshy jáne energııa berýshi uıymdardyń qyzmetkerlerin kommersııalyq esepke alý aspaptaryna, sondaı-aq memlekettik energetıkalyq baqylaý jónindegi organnyń qyzmetkerlerin elektr jáne energııa qondyrǵylarynyń tehnıkalyq jaı-kúıin jáne paıdalaný qaýipsizdigin baqylaýdy júzege asyrý úshin jiberedi. 3. Elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵynyń jumys isteý tártibi 23. Elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵynda jasalatyn elektr energııasyn satý-satyp alý jáne berý jónindegi mámilelerdi iske asyrý aldaǵy táýlikterge onyń tutynýshylarynyń ótinimderi boıynsha elektr berýshi uıym derekteriniń negizinde qalyptastyratyn táýliktik kestege sáıkes júrgiziledi. 24. Energııamen jabdyqtaýshy uıym tutynýshylar bergen tutyný týraly aqparattar boıynsha, sondaı-aq osy Qaǵıdalardyń 23-tarmaǵynyń 4) tarmaqshasyna sáıkes elektr tutyný rejımin saqtaý jóninde talaptar qoıylmaıtyn tutynýshylardy esepke ala otyryp, aldaǵy táýlikterge ótinimderdi qalyptastyrady. 25. Táýliktik kestede elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵyna elektr energııasyn jetkizetin árbir energııa óndirýshi uıymnyń elektr energııasyn óndirýdiń saǵattyq shamalary jáne ár energııamen jabdyqtaýshy uıym men olar úshin elektr energııasy satyp alynǵan tikeleı tutynýshylardyń tutynýlary kórsetiledi. 26. Energııa berýshi uıym óziniń jelilerine qosylǵan energııa óndirýshi uıymdarmen kelisilgen jáne tirkeýden ótken energııa berýshi uıymnyń barlyq sharttary negizinde qurastyrylǵan energııamen jabdyqtaýshy uıym men tutynýshylardyń táýlik saıynǵy ótinimi negizinde elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵy jumysynyń óz táýliktik kestesin qalyptastyrady. 27. Energııa berýshi uıymnyń júıelik operatormen kelisilgen jáne bekitilgen táýliktik kestesi energııa berýshi uıym energııamen jabdyqtaýshy uıymdarǵa jáne energııa óndirýshi uıymmen tikeleı shart jasaǵan bólshek tutynýshylarǵa oryndaý úshin beriledi. 28. Energııamen jabdyqtaýshy uıym jáne tutynýshylar málimdegen elektr energııasynyń táýliktik kestede bekitilgen kóleminen asyp ketýi energııa berýshi uıymmen jasalǵan sharttarǵa sáıkes retteledi. 29. Kommersııalyq esepke alý aspaptarynyń kórsetkishteri negizinde esep aıyrysý kezeńiniń nátıjeleri boıynsha energııa berýshi uıym elektr energııasynyń elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵynda ózara esep aıyrysý úshin negiz bolyp tabylatyn naqty teńgerimdi jasaıdy. Elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵynda elektr energııasyn jetkizý-tutynýdyń naqty teńgeriminde elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵynyń árbir sýbektisi boıynsha mynalar kórsetiledi: 1) energııamen jabdyqtaýshy uıymdarmen sharty bar tutynýshylardan basqa, elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵynyń árbir sýbektisiniń elektr energııasyn satyp alý-satý sharttary boıynsha elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵyndaǵy elektr energııasyn jetkizý-tutyný kólemderin túzetýdi eskere otyryp, málimdelgen táýliktik keste; 2) kommersııalyq esepke alý aspaptarynda tirkelgen elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵyna jetkizilgen jáne tutynylǵan elektr energııasynyń naqty sany. 30. Elektr energııasynyń ımportyna arnalǵan mámileler boıynsha elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵynda týyndaǵan qatynastar tıisti sharttarda Qazaqstan Respýblıkasynyń elektr energetıkasy zańnamasynda jáne memleketaralyq kelisimderde kózdelgen tártippen retteledi. 31. Elektr energııasynyń ımporty, eger qatysýshysy Qazaqstan Respýblıkasy bolyp tabylatyn ratıfıkasııalanǵan halyqaralyq shartpen ózgeshe belgilenbese, Qazaqstan Respýblıkasymen keden zańnamasynyń talaptary oryndalǵan jaǵdaıda júzege asyrylady. 32. Energııa berýshi uıymdardyń ne ózge de jeli ıeleriniń elektr jelileri boıynsha elektr energııasyn berýdegi onyń naqty shyǵyny elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵy sýbektilerine elektr energııasyn jetkizý núktelerinde ornatylǵan, kommersııalyq esepke alý aspaptarynyń derekteri boıynsha óndirýshi kózderden jáne basqa da elektr jelilik kompanııalardan elektr jelisine kirgen elektr energııasynyń jıyntyq mólsheri arasyndaǵy energııa berýshi uıymdardyń sharýashylyq qajetterine paıdalanylǵan jáne energııamen jabdyqtaýshy uıymdardyń tutynýshylary men bólshek saýda tutynýshylary alǵan elektr energııasy kólemderin alyp tastaǵandaǵy aıyrma retinde anyqtalady. 33. Energııa berýshi uıymdardyń elektr jelilerindegi elektr energııasynyń normatıvtik shyǵyndar shamalaryn anyqtaý «Tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2004 jylǵy 9 shildedegi Zańyna (budan ári – Tabıǵı monopolııalar týraly zań) sáıkes. 34. Energııa berýshi uıymdardyń jelilerindegi osy Qaǵıdalardyń 33-tarmaǵyna sáıkes eseptelgen elektr energııasynyń naqty shyǵynynyń shamalary olardyń jelilerinde ony berý jónindegi elektr energııasynyń normatıvtik shyǵynynyń shamalarynan asyp ketken jaǵdaıda elektr energııasynyń osy kólemderi energııa berýshi uıymdardyń shyǵyndaryna jatady. 35. Tabıǵı monopolııalar týraly zańǵa sáıkes óńirlik deńgeıdegi elektr jelilerin paıdalanatyn energııa berýshi uıymdardyń shyǵyndary onyń jelileri men basqa da energııa berýshi uıymdardyń jelilerindegi elektr energııasyn energııamen jabdyqtaýshy uıymdarǵa jáne saýda tutynýshylarǵa berý úshin paıdalanylatyn elektr energııasynyń normatıvtik shyǵyndaryn óteýge baılanysty energııa berýshi uıymdardyń tarıfinde esepke alynady jáne olardy energııamen jabdyqtaýshy uıymdar men saýda tutynýshylary zańnamada belgilengen tártippen tólenedi. 36. Elektr energııasynyń bólshek saýda naryǵy sýbektileri arasyndaǵy qarjylyq ózara esep aıyrysýlar elektrmen jabdyqtaý, satyp alý-satý, qyzmetter kórsetý sharttarynda belgilengen tártippen, merzimder men sharttarda júrgiziledi. 37. Elektr energııasyn berý jáne taratý jónindegi naqty kórsetilgen qyzmetter úshin qarjylyq ózara esep aıyrysýlar tabıǵı monopolııalar jáne retteletin naryqtar salasynda basshylyqty júzege asyratyn ýákiletti organ bekitken tarıfter men esep aıyrysýdyń bir aıy ishinde elektr energııasynyń naqty teńgerimine engizilgen, tutynylǵan elektr energııasynyń naqty teńgerimine engizilgen elektr energııasynyń mólsheri boıynsha júrgiziledi. Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 26 naýryzda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №10533 bolyp engizildi.